پیغام کوتاه

فقط کاربران عضو سايت ميتوانند پيغام کوتاه ارسال نمايند لطفا وارد سيستم شويد يا عضو شويد.
آمار کاربران

شهادت حضرت امام موسی کاظم (ع)تسلیت باد

یکی از لقب های امام موسی بن جعفر علیه السلام «کاظم» است. «کاظم یعنی فروبرنده خشم، و از آن رو این لقب را به موسی بن جعفر علیه السلام داده اند، که آن حضرت به رغم آنکه جفاهای فراوانی از سوی دشمنان کشید، بردباری به خرج داد و هیچ گاه لب به نفرین نگشود. حتی در روزهایی که در حبس به سر می برد، هیچ کس از آن حضرت، یک کلمه خشم آمیز نشنیده است. ابن اثیر، از متعصبان اهل سنت می گوید: آن حضرت را «کاظم» لقب داده اند، به دلیل آنکه به هر کس با او بدی می کرد، احسان می نمود و این عادت همیشگی او بوده است.» (نک: قمی، 1377: 921) این نوشتار به مناسبت لقب زیبای «کاظم»، به بازگویی مباحثی پیرامون خشم و ضرورت مهار آن اختصاص یافته است.



1. چیستی غضب

«غضب در حقیقت، عبارت از حرکتی است نفسانی که به واسطه آن، جوشش در خون قلب حادث شود برای انتقام. پس وقتی که این حرکت، سخت شود، آتش غضب را فروزان کند و برافروخته نماید، و پُر کند شریان ها و دِماغ (مغز) را از یک دود تاریک مضطربی که در اثر آن، احوال عقل، بد و ناچیز شود و کار او ضعیف گردد... پس، به این دلیل است که انسان در این حال، کور شود از رشد و هدایت، و کر گردد از موعظه و پند؛ بلکه موعظه در این حال، سبب ازدیاد در غضب شود و مایه شعله ور شدن آن گردد.» (خمینی، 1373: 133 و 134)

یکی از حکیمان گفته است: کشتی ای که به گرداب افتاده، و در طوفان های شدید و پروحشت قرار گرفته است، به رهایی و نجات، از کسی که شعله خشم و غضبش برافروخته شده است، نزدیک تر است. (نراقی، 1385: ج 1: 385)

2. حکمتِ وجود غضب در نهاد انسان ها

اصل وجود غضب در نهاد انسان ها ضروری است؛ چرا که در این غریزه نیز، همانند دیگر غریزه ها در وجود انسان ها، حکمت هایی نهفته است؛ از جمله آن که غضب بهنگام، موجب می شود شخص، از حقوق خویش دفاع کند و از آنچه مایه زیان اوست، محفوظ بماند. غضب، آن گاه زیان بار می شود و آدمی را در پرتگاه هلاکت قرار می دهد که از حدّ تعادل بیرون رود و نابهنگام، به کار گرفته شود. (نک: غزالی، 1379: ج 2: 597)

3. امام موسی بن جعفر علیه السلام و مهار خشم

امام موسی بن جعفر علیه السلام همواره در روبه رو شدن با دشمنی ها و جفاها، غضب خویش را مهار می کرد، و هیچ گاه حتّی به هنگام روبه رو شدن با گزنده ترین رفتارها از سوی دشمنان و مخالفان، خمشگین و عصبانی نشد. امین الاسلام طبرسی می نویسد:

در مدینه، مردی بود که موسی بن جعفر را اذیت می کرد و به امام علی علیه السلام هم ناسزا می گفت. یکی از اطرافیان آن حضرت عرض کرد: اگر اجازه بفرمایید با این مرد برخورد کنیم. امام آنها را از این کار نهی کرد. سپس پرسید: این مرد در کجا زندگی می کند؟ عرض کردند: وی در یکی از نواحی مدینه کشاورزی می کند.

حضرت موسی بن جعفر علیه السلام بر الاغی سوار شد و به سوی مزرعه آن مرد رفت. هنگامی که به مزرعه او رسید، با الاغ داخل مزرعه شد. آن مرد فریاد زد: زراعت مرا پایمال نکن. حضرت به سخنان او توجه نکرد و با الاغ خود از میان مزارع گذشت تا به او رسید. سپس از الاغ پایین آمد و نزد او رفت و با او، با اخلاقی بسیار شایسته و زیبا و با خوشرویی برخورد کرد، و با وی به شوخی و خنده نیز پرداخت.

آن گاه فرمود: چه اندازه به شما ضرر رسید؟ گفت: صد دینار. فرمود: می خواستی چه اندازه از این مزرعه حاصل برداری؟ گفت: سیصد دینار. در این هنگام، کیسه کوچکی که در آن، سیصد دینار بود، به آن مرد داد و فرمود: این را بگیر و زراعت تو هم در جای خود هست و پایمال نشده است، و خداوند به همان اندازه که آرزو داری به شما خواهد داد.

آن مرد که از این رفتار امام موسی بن جعفر علیه السلام سخت شرمنده شد، از جایش برخاست و پیشانی حضرت را بوسید و گفت: از لغزش های من درگذرید. موسی بن جعفر علیه السلام تبسمی کرد و پس از آن بازگشت. آن مرد در این هنگام گفت: «اللّهُ أَعْلَمُ حَیثُ یجْعَلُ رِسَالَتَهُ؛ خدا بهتر می داند رسالتش را کجا قرار دهد.» (انعام: 124) (طبرسی، 1377: صص 414 و 415)

غضب در آیات

«وَالَّذِینَ یجْتَنِبُونَ کبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ یغْفِرُونَ؛ و آنها که از گناهان بزرگ و زشت کاری ها خود را به دور می دارند، و چون به خشم درمی آیند، درمی گذرند». (شوری: 37)

«وَالْکاظِمِینَ الْغَیظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ؛ و آنها که خشم خود را فرومی برند و از مردم درمی گذرند». (آل عمران: 134)

ـ غضب در روایات

1. امام باقر علیه السلام: همانا که خشم و غضب، آتش پاره ای از شیطان است که در قلب فرزند آدم برافروخته می شود، و زمانی که کسی از شمایان خشمگین شود، چشم هایش سرخ، رگ هایش متورم، و شیطان به اندرونش وارد می شود. پس هرگاه یکی از شما از این حال خویش ترسیده بر زمین بنشیند (و تغییر حالت بدهد) که در اثر این کار، شیطان از او دور خواهد شد. (نراقی، ج 1: 387)

2. حضرت علی علیه السلام فرمود: تندخویی، نوعی جنون است؛ چرا که شخص تندخو از کار خود پشیمان می شود، و اگر پشیمان نشد، جنون او پایدار خواهد بود. (همان)

3. امام صادق علیه السلام فرمود: پدرم بارها می فرمود: چه چیز می تواند شدیدتر از خشم و غضب باشد؟ همانا شخص خشمگین، گاه مرتکب قتل می شود، کاری که خداوند آن را حرام کرده، و گاه زنی پاک دامن و عفیف را مورد اتهام قرار می دهد. (همان: 388)

4. شخصی به نام عبدالاعلی به امام صادق علیه السلام گفت: مرا اندرزی بیاموزید که آن را به کار بندم. حضرت فرمود: مردی خدمت پیامبر خدا رفت و عرض کرد: ای پیامبر خدا، مرا اندرزی بیاموزید که آن را به کار بندم. حضرت به او فرمود: برو و خشمگین مشو. مرد سخن خود را تکرار کرد و پیامبر باز فرمود: برو و خشمگین مشو. این پرسش و پاسخ سه بار تکرار شد. (ری شهری، 1379: ج 9: 4328: ح 14985)

5. حضرت علی علیه السلام: خشم، صاحب خود را نابود می کند و عیب هایش را آشکار می سازد. (همان، 4329، ح 1499)

6. امام علی علیه السلام: شدت خشم، شیوه سخن گفتن را تغییر می دهد، ریشه برهان و دلیل را قطع می کند، و فهم را از هم می گسلد. (همان: ح 15013)

7. حضرت علی علیه السلام در نامه خویش به مالک اشتر می نویسد: بادِ بینی و تندی خشم و ضربِ دست و تیزی زبانت را مهار کن، و با نگه داشتن زبانت هنگام خشم، و درنگ کردن در حمله و نشان دادن ضرب دست، خود را از همه این صفت های زشت نگه دار. هرگاه این حالت ها به تو دست داد، به آسمان نگاه کن تا خشمت آرام گیرد و عنان اختیارت را در دست گیری. تو هرگز چنین تسلّطی نمی یابی، جز آن گاه که فکر و ذکر خود را پیوسته متوجه معاد و بازگشت به سوی پروردگارت سازی. (نهج البلاغه، نامه 53)

8. روزی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به اصحاب خود فرمود: به نظر شما پهلوان کیست؟ عرض کردند: شخص نیرومند و پرزوری که پهلویش به خاک رسانده نشود. حضرت فرمود: پهلوان واقعی، کسی است که شیطان به دلش مشت کوبد و خشمش بالا گیرد و خونش به جوش آید، ولی خدا را یاد کند و با بردباری، خشم خود را مغلوب سازد. (ری شهری، ج 9: 4334: ح 15030)

9. امام باقر علیه السلام: کسی که خشمی را فروخورد، در حالی که می تواند خشمگین شود، خداوند در روز قیامت، دلش را از ایمنی و ایمان سرشار سازد. (همان: ح 15034)

10. خداوند به داود علیه السلام وحی فرمود: هرگاه بنده من هنگام خشم مرا یاد کند، روز قیامت در میان همه آفریدگان خود به یاد او خواهم بود». (همان: 4337: ح 15049)

11. امام باقر علیه السلام: در تورات نوشته شده است: ای موسی، خشم خود را از کسی که زیردست تو قرار داده ام بازگیر، تا من نیز خشم خود را از تو بازگیرم. (همان: ح 15050)

12. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: ای علی، خشمگین مشو و هرگاه به خشم آمدی، بنشین و درباره قدرتی که پروردگار بر بندگان دارد و گذشت حق تعالی از آنها بیندیش. هرگاه به تو گفته شد از خدا بترس، خشمت را دور افکن و گذشت و بردباری پیشه کن. (همان، 4339: ح 15056)

( امام باقر علیه السلام:

( زکات دانش، آموختن آن به بندگان خداست. (ربانی، 1382: 57: ح 159)

( پاداش کسی که دانش را آموزش می دهد، مانند پاداش کسی است که دانش می آموزد و او بر کسی که می آموزد، برتری دارد. (جودای، 1391: 78)

ـ پیام ها و نکته ها

1. خشم در صورتی سودمند است که به منظور دفاع از حق خویش و بهنگام، به کار رود.

2. غریزه غضب مانند دیگر غریزه ها، بر اساس مصلحت و حکمت در وجود انسان نهاده شده است.

3. قرآن کریم از «مهار غضب» با عنوان یکی از ویژگی های بندگان بزرگ و شایسته یاد کرده است.

4. غضبناک شدن، شخص را در معرض رفتارهای ناپسندی قرار می دهد که به دشواری جبران خواهد شد.

5. یکی از ویژگی های زیبای امام موسی بن جعفر علیه السلام، مهار غضب و فروخوردن خشم بوده است؛ از این رو، به آن حضرت لقب «کاظم» داده اند.

6. بسیاری وقت ها، مهار خشم هنگام برخورد ناپسند و ناهنجار دیگران، به وانهادن کارهای ناپسند و رفتار ناهنجار آنان می انجامد.

7. بر اساس فرموده رسول خدا صلی الله علیه و آله، مهار خشم، آدمی را در صف پهلوانان واقعی جای می دهد.

8. کنترل غضب، همانندی با پروردگار است؛ چراکه از ویژگی های زیبای پروردگار، مهار نمودن خشم است.

9. وقت خشم و وقت شهوت، مرد کو

طالب مردی چنینم کو به کو (مولوی)

منابع

خمینی، روح الله. 1373. شرح چهل حدیث. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله.

طبرسی. 1377. اعلام الوری باعلام الهدی. ترجمه: عزیزالله عطاردی، تهران: الاسلامیه.

غزالی، محمد. 1379. کیمیای سعادت. تصحیح: احمد آرام، تهران: گنجینه.

قمی، عباس. 1377. مُنتَهی الآمال (زندگانی چهارده معصوم علیهم السلام ). تهران: قائم نوین.

محمدی ری شهری، محمد. 1379. میزان الحکمة. ترجمه: حمیدرضا شیخی. قم: دارالحدیث.

نراقی، مهدی. 1385. جامع السعادات. ترجمه: کریم فیضی. قم: قائم آل محمد.

متن ادبی

کوه در زنجیر

رقیه ندیری

حج را بهانه کرد و به حجاز رفت تا آن خطه از سرزمین های اسلامی را از نظر دور ندارد. او در بازدید از روضه پیامبر، اهل بیت رسول خدا صلی الله علیه و آله را در اوج احترام اجتماعی یافت و حرمت و حرف شنوی مردم را از ایشان، دلیل قیام های پی در پی شمرد که در فاصله های زمانی اندک در گوشه و کنار سرزمین اسلامی سر بر می آوردند و حکومت وقت را به چالش می انداختند.

در مدینه موسی بن جعفر علیه السلام را یافت و دید خاندان علویانِ شهید و اسیر، در پناه اویند. و گویی به کوهی استوار تکیه داده اند. با خود گفت: باید این کوه را از مدینه کند. باید جمع علویان را پریشان کرد و هر سال به عزایی تازه مبتلای شان ساخت. موسی بن جعفر علیه السلام باید از مدینه می رفت. بصره یا کوفه اش را کسی نمی دانست؛ چرا که دو کجاوه بر دو شتر نشانده بودند و مقصد یکی کوفه و دیگری بصره بود. رفتن امام جمع ها را پریشان کرد و مدینه بر خاک عزلت نشست.

عیسی بن جعفر بن منصور، حاکم بصره امام را با نامه ای که هارون برایش نوشته بود تحویل گرفت. « موسی بن جعفر را یک سال زندانی کن تا دستور بعد برسد.» یک سال گذشت و دستور بعد این بود: «او را زنده نمی خواهم.» حاکم بصره برایش نوشت: «در این یک سال ندیده ام غیر از عبادت کار دیگری انجام دهد. نشنیده ام به من که زندان بانش هستم و به تو که زندانی اش کرده ای، نفرین کند. من دستم را به قتل او نخواهم آلود. اگر کسی نیاید و او را از بصره نبرد، در راه خدا آزادش خواهم کرد.»

کسی آمد و امام را به سمت بغداد برد. در بغداد فضل بن ربیع نیز با چنین درخواستی از سوی هارون روبه رو شد و از آن سر باز زد. بعد از او، خلیفه، فضل بن یحیی را خواست او هم این قتل نامبارک را به عهده نگرفت. هارون از مسلمان ها ناامید شد و کار موسی بن جعفر علیه السلام را به سندی بن شاهک واگذاشت.

سندی، فردی یهودی و رئیس شرطه های بغداد بود. او غذایی مسموم ساخت و به امام پیشکش کرد، ولی این ورق آخر زندگی موسی بن جعفر علیه السلام نبود. وقتی دیدند زهر اثر کرده، او را به منزلی اشرافی بردند و بزرگان قوم را به آن منزل به عیادت حضرت کاظم علیه السلام فراخواندند تا بیایند و محل زندگی او را ببینند و بدانند او به طور طبیعی بیمار شده و شاید این بیماری به فوت حضرتش بینجامد.

بزرگان آمدند و نشستند و امام در یکی دو جمله کوتاه به آنها فرمود که اینجا منزل مسکونی من نیست و من روزهای آخر عمرم را می گذرانم. فردا بدنم به دلیل زهری که خورده ام، کبود خواهد شد و روز بعد دیگر مرا در میان خود زنده نخواهید یافت. ماجرا همان گونه پیش آمد که امام فرموده بود، و روز سوم، بغداد عزاخانه شهادت موسی بن جعفر علیه السلام شد.

سندی بن شاهک به مأموران حکومتی دستور داد: پیکر پاک امام هفتم را روی پل« رصافه» بگذارند و در میان مردم جار بزنند که: خوب نگاهش کنید. خودش است. امام و پیشوای رافضیان. او را بشناسید تا شبهه ای بر جای نماند. چه کسی مدعی است که موسی بن جعفر از دنیا نرفته و مانند مسیح به آسمان برده شده است؟ نگاهش کنید. صورتش را باز گذاشته ایم تا خوب ببینیدش و بدانید او با مرگ طبیعی از دنیا رفته است.

تحمل مظلومیت امام کاظم پیش از شهادت و رفتار تحقیرآمیز مأموران حکومتی روی پل، برای شیعیان دشوار بود؛ چرا که معتقدان به عروج امام کاظم علیه السلام، گروهی به نام واقفیه بودند که می خواستند با این روش به مردم بگویند امام از دنیا نرفته است و جانشینی هم ندارد تا با این شگرد، اموال حضرت را که به امانت نزدشان بود، تصاحب کنند.

سلیمان بن ابی جعفر، عموی خلیفه که قصری در کنار دجله داشت، از ماجرا آگاه شد و به فرزندانش گفت: تا بغداد دچار آشفتگی و شورش نشده، بروید و پیکر موسی بن جعفر علیه السلام را از دست مأموران بگیرید. حتی اگر مجبور شوید، لباس حکومت را بر تن شان پاره پاره کنید. سپس به مردم بگویید هر کس می خواهد بر پیکر پاک و پاکزاد موسی علیه السلام نماز بخواند، حاضر شود.

 



حضرت امام موسی کاظم علیه‌السلام شهادت حضرت امام موسی کاظم امام موسی کاظم علیه‌السلام امام، موسی امام کاظم علیه‌السلام شهادت حال امام موسی کاظم علیه‌السلام
ارسال شده در مورخه : سه شنبه، 14 ارديبهشت ماه، 1395 توسط jahanara  پرینت

مرتبط باموضوع :

 اعتراض و افشاگري حضرت امام خميني  [ پنجشنبه، 2 آبان ماه، 1392 ] 1153 مشاهده
 قدردانی رهبر معظم انقلاب از مجاهدات صادقانه  [ شنبه، 27 تير ماه، 1394 ] 772 مشاهده
 رهنمودهای حضرت امام(ره)  [ سه شنبه، 14 خرداد ماه، 1392 ] 1697 مشاهده
 وحدت و برادري در کلام امام راحل  [ سه شنبه، 16 دي ماه، 1393 ] 850 مشاهده
 بهار ، فصل نو شدن  [ يكشنبه، 8 فروردين ماه، 1395 ] 384 مشاهده
 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام شما (ضروری): 
ایمیل شما (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
ورود
نام کاربری

رمز عبور

چنانچه تاکنون عضو این سایت نشده اید می توانید با تکمیل فرم مخصوص عضویت به جمع کاربران این سایت بپیوندید و از امكانات مخصوص كاربران استفاده نمائيد .
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب