پیغام کوتاه

فقط کاربران عضو سايت ميتوانند پيغام کوتاه ارسال نمايند لطفا وارد سيستم شويد يا عضو شويد.
آمار کاربران



مقدمه:

سيستم‌هاي اطلاعات مديريت (MIS) [1] نقشي بسيار مهم و كليدي در سازمان‌هاي هزارۀ سوم دارند.

امروزه نظام‌هاي اطلاعات تأثير شگرفي بر ساختار سلسله مراتبي سازمان‌ها دارند؛ به گونه‌اي كه مديران سطوح مختلف، خود را بي‌نياز از اين اطلاعات نمي‌دانند.

به هر حال، يكي از عوامل مؤثر در بهبود نظام تصميم‌گيري در سازمان، وجود سيستم‌هاي اطلاعاتي است كه البته اين نظام‌ها بايد دقيق، صحيح و به هنگام باشند.

دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي كشور از جمله سازمان‌هايي هستند كه به اطلاعات دقيق، صحيح و به روز براي تصميم‌گيري‌هاي راهبردي[2] در زمينه‌هاي آموزشي، پژوهشي، فرهنگي و نياز دارند. در زمينه فرهنگ سازماني دانشگاه و نقش سيستم‌هاي اطلاعاتي در تغييرو جابه جايي عنصار آن كه موضوع اين مقاله است- تا كنون مطالعه‌اي علمي و منسجم در كشور انجام نگرفته است. لذا به نظر مي‌رسد با توجه به كمبود منابع پژوهشي در اين مورد، لازم است پژوهش‌هايي در اين باره به انجام برسد.

مقاله حاضر در پي شناخت بيشتر فرهنگ حاكم بر دانشگاه‌، عناصر مهم آن و نيز تأثير سيستم‌هاي اطلاعاتي بر تغيير و جابجايي اين عناصر است.

 

تعريف اطلاعات[3]

اطلاعات، عبارت از داده‌هايي است كه در بافتي معنادار و مفيد جاي مي‌گيرد و دراختيار دريافت كننده قرار داده مي‌شود  تا از‌آنها براي تصميم‌گيري استفاده كند. اطلاعات، متضن انتقال و دريافت آگاهي و دانش است ( تهراني و كاظمي 1380)

اطلاعات، آگاهي و هوشياري مي‌دهد، شگفتي مي‌افريند، انگيزه ايجاد مي‌كند و از عدم اطمينان مي‌كاهد.

سيستم هاي اطلاعاتي

دو زمينه عمده كه سيستم‌هاي اطلاعاتي را تعريف مي‌كنند، عبارتند از اجزاي تشكيل دهندۀ سيستم‌هاي اطلاعاتي و نيروهاي طراح اثر گذار بر اين اجزا.

1-                                                                           اجزاي تشكيل دهنده، كه شامل شش جزء هستند: درون داد[4] مدل‌ها[5]، برون داد[6]، فناوري[7]، پايگاه داده‌ها[8]، و كنترل‌ها[9].

2-                                                                           نيروهاي طراحي طراحان براي آنكه به موفقيت دست يابند، بايد مشخص سازند نيروهاي طراحي كدامند و چگونه بر طرح‌هاي آنان اثر مي‌گذارند و آنگاه از اين نيرو‌ها پيروي كنند و در همين حال خلاقيت و نوآوري را در كار خود نمايان سازند.

طراحان سيستم‌هاي اطلاعاتي بايد ده نيروي طراحي را كه بركارشان مؤثرند، لحاظ كنند. اين ده نيرو عبارتند از:

1-                                                                           يكپارچگي

2-                                                                            تماس به كار برندگان با سيستم

3-                                                                            نيروهاي رقيب

4-                                                                            كيفيت قابليت كاربرد اطلاعات

5-                                                                            الزامات سيستم

6-                                                                           الزامات داده پردازي

7-                                                                            عوامل سازماني

8-                                                                           الزامات صرف جويي در هزينۀ توليد

9-                                                                            عوامل انساني

10-                                                                       الزامات مربوط به عملي بودن سيستم ( برچ و گردادنيتزكي، بي تا)

 

فرهنگ سازمان:[10]

تعريفي كه امروزه از فرهنگ سازمان ارائه مي­د‌هند، عبارت است از: « نحوۀ انجام دادن كار در سازمان». فرهنگ، آن پيوند اجتماعي است كه سازمان را منسجم نگه مي‌دارد و در پاره‌اي موارد از هم مي‌گسلد. فرهنگ، يادگيري جمعي سازمان است، آن‌چنان كه در ترفيع‌ها، پاداش‌ها، تنبيهات و تصميمات بازتاب مي‌يابد.

فرهنگ، نحوه يادگيري رفتار در يك سازمان خاص است. سابقۀ فرهنگ سازمان ممكن است به پنجاه سال يا بيشتر بر‌گردد؛ يعني دوراني كه همان داستان‌هاي پيش همچنان بازگو مي‌شدند.

فرهنگ سازماني در جايي نوشته و ثبت نشده است ولزوماَ بخشي از شرح شغل نيست و در كتابچه راهنماي روش‌هاي اداري نيز منعكس نمي‌شود.

بسياري از صاحب نظران در اين مورد اتفاق نظر دارند كه مقصود از فرهنگ سازماني، سيستمي از استنباط مشترك است كه اعضا در مورد يك سازمان دارند و همين ويژگي موجب تفكيك دو سازمان از يكديگر مي‌شوند.

فرهنگ سازماني، به شيوه‌اي اطلاق مي‌شود كه اعضاي سازمان درباره‌ويژگي‌هاي آن مي‌انديشند؛ بدين ترتيب ، فرهنگ سازماني يك اصطلاح توصيفي است.

 در تحقيقاتي كه بر روي فرهنگ سازماني انجام شده، محققان كوشيده‌اند دريابند كه افراد از چه زاويه‌اي به سازمان خود نگاه مي‌كنند؟ آيا هدف‌ها و عملكرد‌هاي مورد انتظار روشن و مشخص هستند؟ آيا سازمان به خلاقيت و نوآوري ارج مي‌نهد و به آن پاداش مي‌دهد؟ آيا پديده تعارض را سركوب مي‌كند؟

عناصر فرهنگ سازماني

در مورد عناصر و مولفه‌هاي فرهنگ سازماني، ديدگاه‌هاي مختلفي مطرح است. به نظر مي‌رسد در اين مورد اتفاق نظر وجود دارد كه فرهنگ سازماني به نظام مفاهيمي اشاره دارد كه بين عموم اعضاي سازماني مشترك است و آن را از ديگر سازمان‌ها متمايز مي‌كند . بر مبناي تحليلي دقيق‌تر، اين نظام مفاهيم مشترك، از يك سلسه ويژگي‌هاي كليدي تشكيل يافته كه سازمان به آنها اهميت مي‌دهد.

اين عنصار عبارتند از:

1-                                                                           خلاقيت و خطرپذيري:[11] ميزاني كه افراد تشويق مي‌شوند تا خلاق، نوآور و خطر پذير گردند.

2-                                                                           توجه به جزئيات: ميزاني كه انتظار مي‌رود كاركنان بتوانند مسائل را تجزيه و تحليل كنند و به صورتي دقيق به امور بپردازند.

3-                                                                            توجه به نتيجه: ميزاني كه مديريت يا رهاوردها توجه مي‌كند، نه به روش‌ها و فرايند‌هايي كه بايد براي دستيابي به اين نتيجه‌ها به كار برد.

4-                                                                            توجه به افراد: ميزاني كه مديريت به كاركنان اجازه مي‌دهد در تصميم‌گيري‌ها مشاركت كنند و نيز ميزاني كه مديريت درباره آثار و نتيجه‌هاي تصميم‌گيري بر افراد توجه مي‌كند.

5-                                                                           تشكيل گروه (تيم): ميزاني كه مديريت، كارها را به گونه‌اي تنظيم مي‌كند كه به وسيله‌تيم ( و نه به وسيله افراد) انجام شود.

6-                                                                            تحول[12]: ميزاني كه افراد داراي روح پرخاشگري، تحول يا حتي جسارت هستند ( نه افراد ساده انديش و احتمالاً بي اعتنا)

7-                                                                            ثبات يا پايداري[13]: ميزاني كه سازمان در فعاليت‌هاي خود به حفظ وضع موجود ( و نه رشد) تأكيد و توجه مي‌كند.

8-                                                                            هدايت[14]: ميزان ايجاد و مقاصد صريح و انتظارات عملكردي صحيح توسط سازمان

9-                                                                           ميزان ترغيب واحدها به عمل براساس روش هماهنگ در درون سازمان

10-                                                                       حمايت مديريت: ميزان برقراري ارتباطات مشخص، مساعدت و حمايت مديران از زيردستان

11-                                                                      نظارت[15]: شمار قوانين و مقررات و نيز ميزان سرپرستي مستقيمي كه در جهت نظارت و كنترل بر رفتار كارمندان به كار مي‌رود.

12-                                                                       هويت[16]: درجه‌اي كه بر حسب آن، افراد پيش از آنكه با گروه كاري خاص يا زمينۀ تخصص حرفه‌اي خود شناسايي شوند، با سازمان به عنوان مجموعه‌اي مورد شناسايي قرار مي‌گيرند.

13-                                                                      نظام پاداش: ميزان تخصيص پاداش‌ها ( افزايش حقوق و ترفيعات) به جاي آنكه بر مبناي ارشديت و يا طرفداري بي جهت و دليل باشد، براساس معيار عملكرد كاركنان استوار است.

14-                                                                      الگوهاي ارتباطات[17]: ميزان محدود شدن ارتباطات به سلسله مراتب رسمي اختيار.

 

دانشگاه‌هاي امروز

عصر فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات(ICT) و مفهوم دهكدۀ جهاني به يك واقعيت تبديل شده است. بخش بسيار اميدوار كننده اين فناوري‌ها گسترش فرصت‌هاي يادگيري و ايجاد ارتباط بينيادگيرندگان، صرف نظر از موقعيت مكاني آنان است.

دانشگاه‌هاي سنتي امروز، عقب‌تر از فناوري‌هاي اطلاعاتي در دسترس هستند و به نظر مي‌رسد اگر بخواهند پويايي و انعطاف پذيري خود را حفظ نمايند، بايد اين فناوري‌ها را به كار بگيرند و با استفاده از تجربيات موجود، در جهت ايجاد دانشگاه‌هاي مجازي، الكترونيكي و آموزش از راه دور حركت كنند.

اين گونه برنامه‌ريزي، حذف يا اصلاح نظام‌هاي استخدامي و ارتقاي بدون انعطاف امروز، مواد درسي قديمي و نگرش‌هاي تنگ نظرانه را ضروري مي‌سازد. به همين دليل، مديريت و برنامه‌ريزي چگونگي كاربردICT در آموزش عالي، نيازمند مديراني با قوه تخيل و تصور بالاست كه قادر به برنامه‌ريزي براي دانشگاه‌ها باشند. تجسم دانشگاه‌هاي آينده مي‌تواند تصور دانشگاه‌هاي بدون ديوار باشد كه دانشجو خودش برنامه‌درسي، واحدهاي درسي و استاد مشاور را انتخاب مي‌كند، و از طريق اينترنت به كتابخانه‌ها، نمايشگاه‌ها، موزه‌ها و مؤسسات آموزشي سراسر دنيا دسترسي مي‌يابد. در چنين تصوير سازي‌اي، دانشگاه‌ها در تمام 24 ساعت شبانه روز و در تمامي 365 روز سال كار مي‌كنند و دانشجو ازهر منطقه‌اي مي‌تواند در اين دانشگاه‌ها ثبت نام و براساس زمان‌بندي ، نيازها، علايق و شيوه يادگيري خود، واحدهاي آموزشي را تكميل كند.

يادگيري عمدتاَ به انتخاب ياد گيرنده انجام مي‌شود و دانشگاه‌ها، بين‌المللي، چند فرهنگي و چند زباني هستند. در چنين تصوير سازي‌ايي از دانشگاه‌ها، رايانه، تلويزيون، رسانه‌هاي الكترونيك و تعاملي، كتابخانه‌هاي الكترونيکي و شاهراه‌هاي اطلاعاتي، از جمله ابزارهاي اصلي هستند كه امكانات ياد‌گيري تعاملي را فراهم مي‌آورند.

از سال 1996، شبكه علمي جهاني، فهرستي از شش هزار واحد درسي بيش از دويست دانشگاه را به شكل مجموعه‌‌اي درآورده است تا از آن براي ايجاد فدارسيوني جهاني متشكل از دانشگاه‌ها و استادان سراسر جهان مورد استفاده قرار دهد. توسعه چنين دانشگاه‌هايي، امكان يادگيري مادام العمر[18] و تكميل برنامه‌هاي آموزشي را براي افراد مهيا مي‌سازد ( نياز آذري،1381).

نظام‌هاي اطلاعاتي(IS) آنچنان تاثيري در دانشگاه‌هاي آينده دارند كه دانشگاه‌هاي فعلي ( يعني دانشگاه‌هاي سنتي) پاسخگوي نيازهاي متعدد آموزشي، پژوهشي، فرهنگي و حرفه‌اي نخواهند بود.

البته جايگزيني سيستم‌هاي اطلاعاتي و بهره‌گيري از آنها به معناي حذف فيزيكي دانشگاه‌ها نيست؛ بلكه برخي رشته‌ها همچنان به فضاي فيزيكي نياز خواهند داشت . بنابراين، برنامه‌ريزي مؤثر، برنامه‌ريزي مشتمل توسعه دانشگاه‌هاي الكترونيكي از دل دانشگاه‌هاي موجود است.

چنين برنامه‌ريزي‌اي، بدون ترديد با چالش‌هاي زيادي همراه خواهد بود؛ چالش‌هايي كه بسياري از برنامه‌ريزان، آموزش دهندگان و دانشجويان را وادار به ترجيح استفاده از شيوه‌هاي سنتي خواهد كرد.

براي كشورهايي نظير ايران كه هنوز درگير مباحث فلسفي استفاده از فناوري‌هاي اطلاعاتي در سيستم آموزشي هستند، يادگيري از تجربه كشورهايي كه تجربه عملي كاربرد اين فناوري‌ها را در آموزش دارند، مفيد است، و به عبارتي ياديگري از تجربيات ديگران، فرصتي ارزشمند را براي اين گونه كشور‌ها در جهت برنامه‌ريزي‌هاي مربوط به گذر از آموزش فعلي به آموزش مبتني بر ICT فراهم مي‌كند.

در هزارۀ سوم، رسالت‌هاي نويني را براي دانشگاه‌ها در نظر گرفته‌اند:

1-                                                                           دانشگاه به منزله يك نهاد اجتماعي بايد آ,اده گردد كه به ارزيابي و تحليل منطقي وضع موجود جامعه بپردازد.

2-                                            




پي نوشت‌ها:



1-                                                                           Management information system



2-                                                                           2- Strategic



3-                                                                           3- information



4-                                                                           4- input



5-                                                                           5- Models



6-                                                                           6- input



7-                                                                           7- technology



8-                                                                           8- database



9-                                                                           9- controls



10-                                                                      10- Organization culture



11-                                                                      11- creation and risk



12-                                                                      12- change



13-                                                                      13- Stable



14-                                                                      14- leading



15-                                                                      15- supervision



16-                                                                      16- identification



17-                                                                      17- comunications models



18-                                                                      18- life long learning



19-                                                                      19- Metacomplexity



 



منابع:



1-                                                                           جان برچ و گري گرداد نيتزكي، سيستم‌هاي اطلاعاتي در تئوري و عمل، ترجمه منوچهر غيبي، جلد اول. مركز آموزش دولتي، بي تا.



2-                                                                           رابينز، استيفن پي. مباني رفتار سازماني . ترجمه علي پارسائيان و سيد محمد اعرابي ، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، 1381.



3-                                                                            شريف زاده، فتاح و كاظمي، مهدي ، مديريت و فرهنگ سازماني، نشر قومس 1377 .



4-                                                                           ثاقب تهراني، مهدي و تدين . شبنم، مديريت فناوري اطلاعات، مركز آموزش مديريت دولتي، 1380 .



5-                                                                           نياز آذري، كيومرث ، رفتار و روابط انساني درسازمان‌هاي آموزشي هزارۀ سوم، فراشناختي انديشه، 1381 .



6-                                                                           6- R.H. Kilman, Gaining control of the corporate culture, San Francisco,1985.



7-                                                                           7- Y. Wiener, forms of value systems: A Focus on organizational Effectiveness and cultural change and maintenance,1988.



8-                                                                           8- J.P.Kotter,choosing strategies for change,Harvard Business Rrview,1979.



9-                                                                           9- Barnet, Ronald, Super complxity and the curriculum higher Education Abstract, Vol .36,No 1,2001



10-                                                                     10-Jaschik ,scott, a nation’s colleges at riusk,intrrnational higher education, 2005.



11-                                                                     11- cathleen A. kennedy, conflicting porposes of education: 1998.



12- Sarah krichels, the benef of higher edueation, numberto summer 2005.




در تاریخ : جمعه، 8 شهريور ماه، 1387
نویسنده:
(4688 مشاهده)
 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
ورود به سایت
نام کاربری

رمز عبور

چنانچه تاکنون عضو این سایت نشده اید می توانید با تکمیل فرم مخصوص عضویت به جمع کاربران این سایت بپیوندید و از امكانات مخصوص كاربران استفاده نمائيد .
مقالات علمي
· اینترانت چیست و چه کاربردهایی در کتابخانه ها دارد؟
· مديريت زمان
· آينده پژوهی در مديريت منابع انساني
· اصول مديريت كيفيت
· انسان پژوهشگر
· پژوهش، پژوهشگر، پژوهش محوري در قالب بايد و نبايدها
· تاثير فناوري اطلاعات و ارتباطات بر مديريت منابع انساني
· تجارب كودكان در اينترنت
· تحقيق, توسعه و فناوری اطلاعات با بکارگيری دانش خلاقيت ‏TRIZ
· تعیین هدف ، مهمترین رکن برنامه ریزی
· تغيير چيست
· تقويت حافظه
· توانمند سازی منابع انسانی، چالشها و راهکارها
· جهاني سازي مديريت منابع انساني
· خلاقيت: نفرين يا موهبت
· خلاقيت روي ديگر كسب و كار موفقيت
· ده فرمان موثر در ارزشیابی برنامه های آموزشی
· سازمان و مديريت
· ضريب نفوذ اينترنت در ايران
· عوامل موثر بر انگیزش کارکنان در سازمان‌ها
· مديريت ارتباطات در سازمان
· مديريت زمان 2
· مطالعه مفید چگونه حاصل می‌‌شود؟
· مقدمه اي بر فناوري اطلاعات
· مقدمه اي بر روايي و پايايي
· مهندسي ذهن و خلاقيت
· نخبگان چگونه مي انديشند؟
· نظام شايسته سالار
· نوآوري 2
· همه چيز در باره نانو تكنولوژي
· آموزش در قرن 21
· چالش هاي مديريت در عصر اطلاعات
· آموزش الكترونيكي
· فناوري اطلاعات و آموزش و پرورش
· نقش سيستم‌هاي اطلاعات مديريت (MIS) بر عناصر فرهنگ سازماني دانشگاه
· دولت الكترونيك در سيستم مديريت علمي مدارس
· تحول مبتنی بر ICT در آموزش و پرورش
· نقش IT در ابعاد مختلف آموزش و پرورش
· نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات درتوسعه آموزش و دانش با تاکيد برنقش کتابخانه هاي مجازي
· سواد اطلاعاتي ، جامعه اطلاعاتی و اولویتها
· كارآفريني و ايجاد اشتغال
· مفاهيم و كليات كارآفريني
· ارجاع نويسي به سبك APA
· Citing Sources Using the APA Publication Manual
· مزاياي شهرهاي الكترونيك
· نگاهى به دولت الکترونيکى
· نقش دولت الكترونيك در كاهش صدمات حوادث غير مترقبه
· معرفى دولت الكترونيكى و وضعيت آن در ايران
· مدیریت ارتباط با شهروند
· شهرهاى اينترنتى در قرن ۲۱
· شهر و شهروند الکترونیک
· مبانی اجتماعی برنامه های درسی در عرصه ی جهانی شدن
· شهر الکترونیک
· تأثیر مؤلفه های پدیده جهانی شدن بر برنامه های درسی تعلیمات اجتماعی دوره راهنمایی
· آموزشگاه های مجازی و از راه دور و جایگاه آن در یادگیری الکترونیکی
· جزوه راهنمای پایان نامه ( فصل اول )
· اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل
نظرسنجی

بسیار عالی
خوب
متوسط
ضعیف



نتایج
نظرسنجی ها

تعداد آراء: 703
نظرات : 3